5 phương pháp xử lý rác thải công nghiệp an toàn, hiệu quả

Với sự phát triển của công nghiệp hóa - hiện đại hóa như hiên nay, các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp mọc lên vô số đồng nghĩa với việc môi trường đang đối mặt với một lượng lớn chất thải công nghiệp. Chính vì vậy, chúng ta cần có những phương pháp xử lý rác thải công nghiệp nhanh chóng, kịp thời nhằm đảm bảo chất lượng cuộc sống của con người.
 

Nếu như bạn đang phân vân không biết chất thải, rác thải công nghiệp là gì? Thì đáp án đơn giản và chính xác nhất đó là các loại rác được phát sinh tại những nhà máy, xí nghiệp, công xưởng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc sinh hoạt thông qua đa dạng những hoạt động khác nhau như chế biến thực phẩm, luyện kim, sản xuất linh kiện điện tử, dệt may, vật liệu xây dựng, sản xuất đồ da,...Rác thải công nghiệp trong tiếng Anh được gọi là "English Industrial Waste".
 

Rác thải công nghiệp là gì?

Rác thải công nghiệp có thể là chất rắn, cũng thể thể là chất lỏng hoặc chất khí. Nó có thể là những chất thải nguy hại hoặc chất thải thông thường. Rác thải nguy hại có thể bào mòn, độc hại, dễ bắt lửa, phóng xạ và phản ứng, nó có thể gây ra ô nhiễm đất, không khí hay nguồn nước ở gần đó, cuối cùng khiến ô nhiễm biển. Những chất thải công nghiệp thường được trộn vào rác thải đô thị, khiến cho việc đánh giá chính xác trở nên khó khăn hơn.

Mỗi năm, Mỹ ước tính có tới 7,6 tỷ tấn chất thải công nghiệp được tạo ra. Những quốc gia trên thế giới cũng có lượng rác thải giống nhau nên chính phủ của các nước đã ban hành luật để xử lý những vấn đề rác thải công nghiệp, tuy nhiên phụ thuộc vào chế độ của các nước mà độ nghiêm ngặt và tuân thủ khác nhau. Thực thi đúng theo pháp luật về việc này luôn là một vấn đề khó giải quyết.
 

Xem thêm: https://thongcongnghethcm.net/khai-niem-rac-thai-sinh-hoat-va-cach-xu-ly-chung-an-toan-hieu-qua.html

Ngoài định nghĩa thì nhiều người cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho thắc mắc “Rác thải công nghiệp gồm những gì?”. Trên thực tế, mỗi một ngành công nghiệp khác nhau sẽ xả ra những loại chất thải đặc trưng có chứa thành phần hóa học khác nhau. Theo đó, rác thải từ những nhà máy thép sẽ khác biệt hoàn toàn so với rác thải ngành dệt nhuộm, chế biến – đóng gói thực phẩm và sản xuất đồ da.

Chất thải hóa học, chất thải rắn đô thị, chất thải rắn công nghiệp, chất thải độc hại là những chỉ định của rác thải. Rác
 có chứa những chất gây ô nhiễm độc hại hoặc có nồng độ cao của những chất ô nhiễm khác (điển hình như amoniac) đòi hỏi cần phải có hệ thống xử lý chuyên biệt.
 

Các loại chất thải công nghiệp phổ biến hiện nay

 

Rác thải có thể được phân chia dựa trên những đặc điểm của chúng:

- Rác thải ở dạng rắn, tuy nhiên một vài chất ô nhiễm bên trong ở thể lỏng hoặc khí, điển hình như những ngành sành sứ hay rửa khoáng sản.

- Rác thải ở dạng hòa tan và chất ô nhiễm ở dạng lỏng, điển hình như ngành sữa, ngành công nghiệp thức uống.

Bên cạnh đó, chất thải công nghiệp còn được phân loại dựa trên những đặc tính, mức độ nguy hiểm của nó và được chia làm 2 nhóm dưới đây:

Chất thải công nghiệp thông thường

Chất thải công nghiệp thông thường là các rác thải của ngành công nghiệp không bao gồm những thành phần nguy hại, hay thành phần nguy hại không vượt quá ngưỡng cho phép dựa theo quy định của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường.
 

Chất thải công nghiệp thông thường sẽ được phát sinh theo nhiều dạng thông qua nhiều hoạt động công nghiệp khác nhau ví dụ như chế biến và đóng gói thực phẩm, sản xuất vật liệu xây dựng, dệt may, in ấn, luyện kim hay những thiết bị điện tử,...

Tùy thuộc vào những thành phần hóa học và những hợp chất có mặt trong những rác thải công nghiệp mà người ta phân loại chất thải công nghiệp thông thường làm 4 nhóm chính:

- Nhóm 1: Nhóm có chứa những kim loại không gây độc hại.

- Nhóm 2: Rác thải công nghiệp thông thường có chứa những hợp chất hữu cơ không độc hại như than hoạt tính, thạch cao, gốm sứ, thủy tinh, cặn boxit,...

- Nhóm 3: Rác thải công nghiệp thông thường chứa kim loại nặng hoặc nhựa không lẫn với chất bẩn khác ví dụ như da, tro, cao su mùn,...

- Nhóm 4: Rác thải chứa những thành phần vô cơ và hữu cơ không độc hại phát sinh từ quy trình đóng gói như giấy, nhựa, keo dán,...

Nhìn chung, những rác thải công nghiệp thông thường này chúng ta có thể dùng để tái chế thành những sản phẩm mới hoặc thu hồi vật liệu.
 

Chất thải công nghiệp thông thường

Chất thải công nghiệp nguy hại

Trái ngược với nhóm bên trên, chất thải công nghiệp nguy hại là những loại chất thải từ ngành công nghiệp bao gồm các thành phần nguy hại như dễ cháy nổ, mang độc tính, dễ ăn mòn và lây nhiễm,...vượt quá ngưỡng nguy hại được cho phép.

Cho dù là chất thải công nghiệp thông thường hay chất thải công nghiệp nguy hại thì đều phải được thu gom, xử lý theo đúng quy trình chuyên nghiệp nhằm hạn chế hay ngăn chặn các ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái và sức khỏe nhân loại.
 

Phụ thuộc vào đặc trưng, tính chất của mỗi loại chất thải sẽ có quy trình thu gom, xử lý chuyên biệt khác nhau. Thông thường, một quy trình xử lý rác thải công nghiệp cơ bản sẽ gồm những bước dưới đây:

- Bước 1: Phân loại rác thải tại nguồn. Đây là bước quan trọng để có thể quản lý, xử lý rác thải một cách tốt nhất.

- Bước 2: Thực hiện thu gom rác thải đã được phân loại. Đối với chất thải thông thường thì chỉ cần thu gom gọn gàng, còn đối với chất thải nguy hại cần phải lựa chọn vật chứa thích hợp, ở bên ngoài phải được dán biển báo chất thải nguy hại.

- Bước 3: Vận chuyển chất thải công nghiệp đến khu vực tập trung.

- Bước 4: Tiến hành xử lý rác thải bằng biện pháp phù hợp dựa trên những đặc tính của mỗi nhóm.
 

Quy trình xử lý rác thải công nghiệp

 

Theo phân tích của các nhà khoa học, chất thải công nghiệp đang là nguồn thải đáng báo động nhất hiện nay. Mỗi năm có tới 130.000 tấn kim loại nặng, dung dịch axit độc hại,...thải ra môi trường sống, đó là chưa kể tới các rác thải thông thường khác.

Với tình trạng trên, nếu như Nhà nước và các doanh nghiệp không có biện pháp xử lý tối ưu sẽ để lại rất nhiều ảnh hưởng xấu tới đời sống, môi trường. Sau đây là một vài tác động điển hình:

- Rác thải công nghiệp gây ra ô nhiễm môi trường nước và hệ sinh vật sống trong nước. Trong số đó, chịu tác động lớn nhất là các sinh vật sống trong ao, hồ, sông, ngòi, kênh, rạch,...tiếp đó mới đến hệ sinh vật dưới biển. 

- Chất thải công nghiệp gây ô nhiễm môi trường đất và hệ sinh vật trong đất. Hậu quả chính là đất bị mất dần sự sống, mất dần chất dinh dưỡng khiến cho cây trồng không thể phát triển.

- Rác thải công nghiệp gây ô nhiễm môi trường không khí, khiến mùi hôi tanh và khói bụi như sương mù xuất hiện ở mọi nơi tập chung tại khu công nghiệp.

- Ảnh hưởng đến con người, gồm ảnh hưởng về mặt kinh tế và sức khỏe. Nước và đất bị ô nhiễm khiến cho ngành trồng trọt và nuôi trồng thủy sản giảm năng suất. Sống trong môi trường bị ô nhiễm trầm trọng là nguyên nhân ra những bệnh về da, tim, phổi, hệ tiêu hóa, hệ hô hấp, ung thư, dị tật bẩm sinh, đột biến gen,...
 

Tác động của chất thải công nghiệp tới đời sống, môi trường

 

Số lượng rác thải công nghiệp đang ở ngưỡng báo động, chính vì vậy việc tìm ra phương pháp xử lý là nhiệm vụ cần thiết để ngăn chặn hay hạn chế các tác động tiêu cực đến đời sống, môi trường xung quanh.

Hiện nay, có khá nhiều công nghệ xử lý chất thải công nghiệp khác nhau. Nhưng việc xử lý còn tùy thuộc vào tính chất của mỗi loại rác, vì thế chúng ta cần phải phân loại trước thì mới có thể lựa chọn được giải pháp thích hợp. Sau đây, chúng tôi xin được giới thiệu một vài phương pháp phổ biến:
 

Cách xử lý rác thải công nghiệp hiệu quả, an toàn

Kết hợp với các công ty thu gom rác thải công nghiệp chuyên nghiệp

Khối lượng chất thải xả ra môi trường sống mỗi ngày từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của những khu công nghiệp cực kỳ lớn. Chính vì vậy, việc những doanh nghiệp (chủ nguồn lãi) cần tìm đến những công ty thu gom và xử lý chất thải công nghiệp (chủ quản lý chất thải) là một biện pháp lý tưởng, được nhiều đơn vị chọn lựa.

Với kinh nghiệm chuyên môn và trang thiết bị hiện đại, họ sẽ giúp bạn xử lý chất thải an toàn, hiệu quả. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phải làm việc với chủ quản lý rác thải chuyên nghiệp, được Bộ Tài Nguyên và Môi Trường cấp giấy phép hoạt động hợp pháp.

Dùng lò đốt rác thải công nghiệp hiện đại (phương pháp nhiệt)

Đây là phương pháp xử lý rác thải công nghiệp thông thường, cũng là phương pháp nguy hại tiên tiến, hiện đại, có nhiều ưu điểm nổi bật. Điều kiện chính là những loại rác thải phải có khả năng bắt cháy.

Cho đến thời điểm hiện tại, có khá nhiều loại lò đốt rác thải đang được áp dụng, mỗi một loại lò đốt lại thích hợp với một loại rác thải khác nhau. Cụ thể như sau:

- Lò đốt chất lỏng: Sử dụng để xử lý chất thải công nghiệp là chất lỏng nguy hại có thể bơm được và chất thải theo dạng khí.

- Lò đốt chất thải công nghiệp thùng quay: Kỹ thuật xử lý rác thải công nghiệp này sử dụng để đốt chất thải rắn, lỏng, khí và bùn thải. Khi đốt nhiệt độ trong lò có thể lên tới 1400 độ C, có thể đốt riêng chất rắn và lỏng, hoặc cũng có thể đốt kết hợp.

- Lò đốt gi/vỉ cố định: Bên cạnh việc không có phần di động, kỹ thuật lò đốt này có cơ chế hoạt động giống như lò đốt thùng quay.

- Lò đốt rác thải công nghiệp tầng sôi: Loại lò này có tính năng cấp nhiệt cho rác thải đạt đến độ cháy rất cao, lại ổn định, nhiệt độ vận hành của thiết bị khoảng 760 đến 870 độ C.

- Lò đốt xi măng: Rác thải được sử dụng như nguyên liệu cho quá trình nung Lin-ke, tận dụng nhiệt lượng phát sinh ra trong quá trình xử lý rác.

- Lò hơi: Thích hợp với những loại rác thải nói chung, chất thải công nghiệp nói riêng có nhiệt trị cao.
 

Sử dụng lò đốt rác thải công nghiệp hiện đại

Áp dụng kỹ thuật xử lý chất thải công nghiệp chôn lấp an toàn

Mục đích của kỹ thuật này là cô lập rác thải để giảm thiểu khả năng phát tán rác thải ra môi trường bên ngoài. Những loại chất thải công nghiệp áp dụng kỹ thuật này cần đáp ứng được những tiêu chuẩn sau:

- Là rác thải vô cơ (ít hữu cơ)
- Không chứa chất phóng xạ
- Không có chất lỏng, chất nổ, chất lây nhiễm
- Tỷ lệ rò rỉ nước của chất thải thấp
- Không có lốp xe
 

Kỹ thuật xử lý chất thải công nghiệp chôn lấp an toàn

Áp dụng công nghệ xử lý rác thải công nghiệp tái chế

Thực hiện với những loại chất thải khó phân hủy tuy nhiên còn có khả năng sử dụng như kim loại, giấy, nhựa,...Biện pháp này vừa hạn chế được khối lượng chất thải xả ra môi trường, lại vừa tạo ra được các sản phẩm, món đồ mang đến lợi ích cho con người.
 

Áp dụng công nghệ xử lý rác thải công nghiệp tái chế

Xử lý chất thải công nghiệp bằng phương pháp ủ sinh học

Biện pháp ủ sinh học có thể áp dụng cho các loại rác hữu cơ không độc hại, dễ phân hủy. Nguyên lý hoạt động của biện pháp này là khử nước trong rác thải để biến rác thải thành dạng xốp, ẩm, tiến hành trong môi trường hiếu khí, nhiệt độ và độ ẩm phải luôn được kiểm soát nghiêm ngặt.

Cuối cùng, sau bài viết ngày hôm nay bạn đã có thể hiểu được rác thải công nghiệp là gì, quy trình thu gom, cũng như phương pháp xử lý rác thải công nghiệp an toàn, hiệu quả.