Khái niệm rác thải sinh hoạt và cách xử lý an toàn, hiệu quả

Rác thải sinh hoạt, một từ khóa không hề xa lạ đối với chúng ta khi mà hiện nay nó đang là mối nguy hại lớn nhất với môi trường sống và sức khỏe của con người. Chúng ta cần nắm được cách phân loại cũng như cách xử lý rác thải sinh hoạt an toàn và hiệu quả để bảo vệ cuộc sống của chính mình.
 

Rác thải sinh hoạt là một loại rác phổ biến nhất hiện nay, chúng xuất hiện ở mọi nơi có sự hiện diện của con người. Nhưng không phải bất cứ ai cũng hiểu rõ rác thải sinh hoạt là gì, tiếng Anh chúng được gọi như thế nào.

Theo chúng tôi, định nghĩa rác thải sinh hoạt là tổng hợp toàn bộ những loại rác thải rắn được xả ra bên ngoài môi trường trong quá trình sống, hoạt động, sinh hoạt, sản xuất của con người và động vật. Nguồn gốc phát sinh có thể bắt nguồn từ nơi công cộng, khu thương mại, ngành dịch vụ, hộ gia đình, bệnh viện,...

Về các thành phần của rác thải sinh hoạt, phụ thuộc vào mỗi địa phương, điều kiện kinh tế, mùa khí hậu, loại chất thải,...khác nhau sẽ có những tính chất lý - hóa không giống nhau. Điển hình như:

- Thành phần của chất thải cháy được: Thực phẩm, giấy, chất dẻo, hàng dệt, gỗ, rơm, củi, rạ, cao su, da.

- Thành phần của rác thải sinh hoạt không cháy: Kim loại sắt, kim loại phi sắt và thủy tinh.

- Thành phần của chất thải sinh hoạt hỗn hợp: Không nằm trong hai nhóm bên trên, thí dụ như cát, đất, đá cuội, ngói, gạch.

Như vậy, với các thông tin trên đã giúp cho bạn hiểu rác thải sinh hoạt là gì rồi đúng không nhỉ? Vậy thì rác thải sinh hoạt trong tiếng Anh là gì? Đáp án là Domestic Waste, hãy ghi nhớ hoạc lưu lại để thuận tiện cho việc tra cứu thêm tư liệu bằng tiếng nước ngoài.
 

Rác thải sinh hoạt là gì?

 

Sau khi đã nắm chắc kiến thức về khái niệm rác thải sinh hoạt, liệu bạn đã có thể kể tên các rác thải sinh hoạt gồm các loại nào hay không? Nếu không, nội dung của phần tiếp theo chúng tôi sẽ giới thiệu đến bạn 3 loại rác thải sinh hoạt phổ biến nhất, bao gồm:

Rác thải sinh hoạt hữu cơ

Rác thải hữu cơ trong sinh hoạt là các loại rác thải dễ phân hủy và có thể tận dụng ủ phân bón compost chăm sóc cây trồng hoặc sử dụng làm thức ăn cho động vật, gia súc gia cầm. Thí dụ, phần bỏ đi của rau, củ, quả, thức ăn thừa; những loại lá, cây, hoa, cỏ mà con người không sử dụng, bị nhổ lên hoặc chặt xén.

Rác thải sinh hoạt vô cơ

Là các loại chất thải không thể sử dụng được nữa, ngoài ra cũng không có khả năng tái chế hay phải tốn kém quá nhiều sức lực và chi phí để tái chế.

Vậy thì, những loại rác thải sinh hoạt vô cơ bao gồm những gì? Đó là những loại vật liệu xây dựng đã qua sử dụng hay bỏ đi (đá, sành, sứ, gạch); bao bì đựng túi thực phẩm (bình thủy tinh vỡ, túi nilon); dụng cụ, thiết bị trong cuộc sống hàng ngày (băng đĩa nhạc, đồ cao su, đồ da, đồng hồ hỏng).

Rác thải sinh hoạt tái chế

Khó phân hủy tuy nhiên còn có khả năng sử dụng, hoặc có thể tái chế thành các món đồ, sản phẩm đem đến lợi ích cho con người. Ví dụ như chai nhựa, quần áo cũ, lon bia, sách báo, xô chậu vỡ, giấy lộn, thùng carton.
 

Lượng chất thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, trong khi những bãi rác xử lý chất thải và những công ty vệ sinh với chức năng xử lý chất thải luôn trong tình trạng quá tải. Vì thế, biện pháp có thể áp dụng bây giờ chính là phải nâng cao ý thức trong việc phân loại chất thải sinh hoạt tại các hộ gia đình, để từ đó góp phần giảm áp lực cho những bãi rác.

Việc xử lý chất thải sinh hoạt luôn là một vấn đề khách quan và cực kỳ cần thiết trong mọi hoạt động sinh hoạt và quá trình sản xuất kinh doanh của con người. Nó sẽ giúp giảm nguy cơ gây ra ô nhiễm môi trường và hạn chế tối đa những chất thải tồn đọng từ việc sinh hoạt và sản xuất của con người. Chính vì vậy mà mỗi hộ gia đình nên tự xử lý chất thải sinh hoạt.

Vì thói quen bỏ chung tất cả các loại rác thải sinh hoạt nên hầu hết mọi người đều có quan niệm cái gì không dùng được thì vứt đi. Vì thế nên số lượng rác thải khổng lồ được thu gom lại mỗi ngày dẫn đến việc phân loại ngày càng khó khăn hơn, gây ra tình trạng quá tải. Vì vậy, công tác phân loại chất thải sinh hoạt tại nguồn là việc làm cực kỳ cần thiết hiện nay.
 

Tại sao cần phải phân loại rác thải sinh hoạt

 

Việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt cần phải được thực hiện theo đúng quy trình để bảo đảm sự vận hành liên tục và nhất quán. Thông thường quy trình thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt sẽ được thực hiện với 4 bước chính như sau:

- Bước 1: Thu gom và phân loại rác thải sinh hoạt

- Bước 2: Tập kết tại những điểm để chất thải theo đúng quy định cử tổ dân phố

- Bước 3: Vận chuyển đến các khu vực xử lý rác thải

- Bước 4: Phân loại sơ bộ lại một lần nữa và lựa chọn biện pháp xử lý thích hợp.

Nhằm giúp cho bạn có thể hiểu rõ vấn đề hơn, thông tin chi tiết về quy trình thu gom và quy trình xử lý rác thải sinh hoạt sẽ được mô tả cụ thể dựa theo hai mô hình sau đây:
 

Quy trình thu gom rác thải sinh hoạt

 

Mô hình xử lý rác thải sinh hoạt

 

Hiện nay, thực trạng ô nhiễm chất thải sinh hoạt ở nông thôn, cũng như tại những thành phố lớn, ví dụ như ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh ngày càng tăng nhanh. Cụ thể hơn, mỗi năm khu vực nông thôn phát sinh trên 13 triệu tấn, trong khi đó thì ở Hà Nội, số lượng rác thải sinh hoạt xả ra môi trường cũng lên tới 6.500 tấn mỗi ngày.

Nếu như chất thải sinh hoạt không được giải quyết triệt để sẽ để lại những hậu quả cực kỳ trầm trọng cho môi trường sống và sức khỏe con người. Vì vậy, dù là ở nông thôn hay thành thị thì vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt cần phải được đặc biệt chú trọng, có biện pháp tối ưu để xử lý.

Cụ thể các biện pháp đó là gì thì sẽ được chúng tôi tiết lộ ở phần tiếp theo của bài viết, còn lúc này chúng ta hãy điểm qua một vài nguyên nhân, cũng như hậu quả của ô nhiễm chất thải sinh hoạt nhé!

Nguyên nhân gây ô nhiễm rác thải sinh hoạt

Có khá nhiều lý do khiến ô nhiễm chất thải sinh hoạt, sau đây là các nguyên nhân phổ biến nhất:

- Ý thức người dân còn kém: Một vài người sẵn sàng xả rác ở bất cứ đâu khiến những bãi rác “tự nhiên” bất chấp mọc lên ở khắp mọi nơi, việc dọn dẹp, thu gom cũng vì vậy mà gặp khó khăn hơn nhiều.

- Xử lý và phân loại chất thải không đúng cách: Đa số tại những hộ gia đình, chất thải hữu cơ dễ phân hủy và chất thải vô cơ, tái chế vẫn được bỏ chung một thùng, hay một bao bì để mang đi xử lý.

- Thiếu hệ thống quản lý rác thải: Hệ thống quản lý rác thải còn nhiều hạn chế, ứng dụng kỹ thuật lạc hậu cũng khiến cho khối lượng chất thải xử lý được so với khối lượng chất thải xả ra môi trường không đủ tiêu chuẩn.

- Sự thiếu quan tâm của chính quyền: Làm thực trạng chất thải sinh hoạt ở Hà Nội, nông thôn và những thành phố lớn gây ra ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng hơn do vấn đề chỉ được xử lý qua loa, hời hợt.
 

Nguyên nhân gây ô nhiễm rác thải sinh hoạt

Tác hại của rác thải sinh hoạt

Ô nhiễm chất thải sinh hoạt để lại vô cùng nhiều hậu quả nặng nề, ví dụ như:

- Chất thải sinh hoạt gây ra ô nhiễm môi trường: Gồm ô nhiễm môi trường nước mặt và nước ngầm, ô nhiễm môi trường không khí và ô nhiễm môi trường đất.

- Gia tăng những loại côn trùng gây hại: Muỗi, gián, chuột, ruồi.

- Tác động xấu đến sự tồn tại của hệ sinh vật: Khi thành phần và tính chất của đất, nước, không khí bị biến đổi theo chiều hướng xấu sẽ tác động đến sự sinh trưởng phát triển của cây trồng, vật nuôi.

- Tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh tật: Bệnh kiết lị, vàng da, sốt rét, những bệnh về hệ hô hấp, thần kinh, mắt, dị tật bẩm sinh, ung thư.
 

Để tránh việc chất thải sinh hoạt gây ra ô nhiễm môi trường cũng như ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, chúng ta cần phải có những giải pháp xử lý chất thải hiệu quả, an toàn. Sau đây chúng tôi xin đưa ra một vài phương pháp xử lý chất thải được dùng nhiều nhất hiện nay, cũng như ưu nhược điểm của từng biện pháp.

Sử dụng xe thu gom rác thải sinh hoạt về nơi tập kết

Việc sử dụng xe thu gom rác thải đang được áp dụng tại rất nhiều địa phương, từ vùng nông thôn đến thành phố. Ưu điểm nổi bật của xe thu gom rác chính là sự tiện lợi, tăng năng suất lao động, thu gom rác nhanh chóng, vận chuyển được khối lượng rác lớn, giảm thiểu độc hại do chất thải gây ra. Nhược điểm là chỉ dừng lại ở khâu vận chuyển, không phải là biện pháp xử lý triệt để.
 

Sử dụng xe thu gom rác thải sinh hoạt về nơi tập kết

Sử dụng máy ép rác thải sinh hoạt

Đây là phương pháp xử lý rác thải sinh hoạt tại gia đình giúp tiết kiệm khá nhiều thời gian cho những bà nội trợ vì không phải đi đổ rác mỗi ngày, đồng thời biện pháp này cũng tiết kiệm khoảng không gian lưu trữ chất thải bởi vì chất thải được nén thành khối nên kích thước của chúng sẽ nhỏ đi rất nhiều. Nhược điểm là chi phí đắt đỏ, chỉ có thể làm giảm số lượng rác thải, cần phải hiểu rõ nguyên lý hoạt động của máy ép.

Sử dụng lò xử lý rác thải sinh hoạt

Ưu điểm vượt trội nhất của biện pháp này là lưu trữ và xử lý được khối lượng lớn chất thải (phụ thuộc vào quy mô của từng lò). Nhược điểm của nó chính là không sử dụng được với quy mô hộ gia đình mà chỉ dành cho những dịch vụ vệ sinh môi trường, chi phí đầu tư lớn.

Bên cạnh đó, phần lớn những lò xử lý chất thải sinh hoạt hiện nay đều dùng biện pháp nhiệt nên chỉ áp dụng được cho những loại rác thải có khả năng bắt cháy.
 

Sử dụng lò xử lý rác thải sinh hoạt

Chôn lấp rác thải sinh hoạt

Đa số những nước đang phát triển đều áp dụng phương pháp xử lý này. Điểm mạnh của nó chính là đơn giản, dễ dàng thực hiện, áp dụng được cho cả quy mô hộ gia đình và cộng đồng, xử lý được khối lượng lớn chất thải trong thời gian ngắn.

Hạn chế của nó là tiêu tốn khá nhiều diện tích đất, nếu như hố chôn không được gia cố kỹ lưỡng thì rất dễ dẫn đến ô nhiễm môi trường nước và môi trường đất tại nơi chôn rác.

Ủ rác thải sinh hoạt

Giải pháp này chỉ phù hợp để xử lý rác thải sinh hoạt hữu cơ dễ phân hủy, bởi vậy bạn cần phân loại rác trước. Sau đó chuẩn bị thùng phi nhựa hay xây hầm biogas để ủ rác.
 

Ủ rác thải sinh hoạt

Ưu điểm nổi bật là vừa giúp xử lý triệt để chất thải hữu cơ, vừa tận dụng được lượng phân bón cho hoạt động trồng trọt, tiết kiệm khá nhiều chi phí đầu tư cho ngành nông nghiệp, hạn chế lượng chất thải xả ra môi trường mỗi ngày. Nhược điểm chính là không thể áp dụng với những loại chất thải khó phân hủy.

Xử lý rác thải sinh hoạt bằng giun quế

Lại thêm một phương pháp xử lý chất thải sinh hoạt tại gia đình tuyệt vời cho bạn tham khảo, đó chính là sử dụng giun quế. Điểm mạnh của nó chính là sự thuận tiện, hợp vệ sinh, đem đến nhiều lợi ích cho người dân như phân giun quế đem bón cho cây trồng cực kỳ tốt, giun quế nuôi bằng rác thì sử dụng làm thức ăn cho gà, cá hay đem bán để tăng thêm thu nhập. Nhưng biện pháp này cũng chỉ áp dụng được với chất thải sinh hoạt hữu cơ nên bạn cũng cần phải phân loại trước.
 
Xem thêm: https://thongcongnghethcm.net/khai-niem-rac-thai-chat-thai-va-cach-xu-ly-chung-hieu-qua-nhat.html

Sau cùng, chúng tôi tin rằng nội dung bài viết ngày hôm nay đã giúp cho bạn nắm vững những kiến thức về rác thải sinh hoạt là gì và cách xử lý chúng an toàn, hiệu quả.