Cách xử lý rác thải nhanh và hiệu quả nhất

Có lẽ trong số chúng ta ai cũng đã từng được nghe nói đến cụm từ rác thải hoặc chất thải nhiều lần rồi đúng không? Nhưng bạn đã đủ tự tin để có thể định nghĩa về rác thải hay chất thải là gì một cách dễ hiểu, ngắn gọn chưa? Nếu bạn còn đang băn khoăn thì hãy để chúng tôi giúp đỡ bạn nhé!

Rác thải hay còn được gọi là chất thải là các vật dụng, món đồ mà con người không sử dụng đến nữa và thải ra bên ngoài môi trường sống ở cả thể rắn, lỏng, khí. Điển hình như thức ăn thừa, bao bì nilon, giấy vụn, chai nhựa, vỏ kẹo, quần áo, khăn giấy, tư trang, sơn móng tay, quần áo,...
 

Rác thải là gì?

Vậy thì rác thải trong tiếng Anh được gọi là gì? Đáp án chính là waste. Bạn hãy ghi nhớ lấy từ này hoặc lưu lại nhằm phục vụ cho nhu cầu tìm kiếm bằng ngoại ngữ với mục đích có thêm nguồn tài liệu nước ngoài về rác thải.
 

Dựa theo mức độ nguy hiểm để phân loại rác thải, có thể chia chúng làm hai loại chính, bao gồm:
 

Vậy rác thải thông thường là gì? Dựa trên nghị định số 38/2015/NĐ-CP về quản lý rác thải và phế liệu, rác thải thông thường là nhóm chất thải không thuộc danh mục chất thải nguy hại hay thuộc danh mục chất thải nguy hại nhưng những chỉ số yếu tố nguy hại nằm dưới ngưỡng nguy hại được cho phép.

 

Rác thải thông thường

Với các thông tin trên có thể chắc chắn rằng, chất thải thông thường không gây ảnh hưởng hoặc ít ảnh hưởng đến sức khỏe của con người và môi trường xung quanh. Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thu gom và xử lý một cách khoa học để mọi chỉ số luôn được nằm trong tầm kiểm soát.
 

Khái niệm rác thải nguy hại là gì? Đó là tổng hợp các loại chất thải có chứa những chất hoặc hợp chất mang một trong những đặc tính nguy hại, thí dụ như làm ngộ độc, lây truyền bệnh tật, dễ cháy nổ, dễ ăn mòn và những đặc tính nguy hại khác. Mặt khác, các loại chất thải có tương tác với những chất gây tác động xấu đến môi trường xung quanh và sức khỏe nhân loại cũng được coi là nguy hại.
 

Rác thải nguy hại

Với nhóm này, cần phải được coi trọng và tập trung xử lý nếu không sẽ để lại nhiều hậu quả nặng nề, đe dọa sự sống trên trái đất. Cúng chính vì vậy mà chính phủ và những cơ quan chức năng liên quan đã ban hành những văn bản, quy định về quản lý rác thải nguy hại, ví dụ như thông tư 36, nghị định 38, quyết định số 43.
 

Ngoài những phương pháp phân loại theo mức độ nguy hiểm, chúng ta cũng có thể phân loại rác thải dựa theo nguồn gốc phát sinh, cụ thể như sau:
 

Chất thải sinh hoạt được chia thành 3 nhóm chủ yếu như sau: Rác thải hữu cơ, rác thải vô cơ và rác thải tái chế. Mỗi một loại rác khác nhau đều mang các đặc tính khác nhau nên sẽ có các biện pháp quản lý, xử lý riêng biệt.
 

Rác thải sinh hoạt

Trong số đó, rác thải hữu cơ là các loại chất thải dễ phân hủy, rác thải vô cơ là chất thải không còn sử dụng được nữa, trong khi đó rác thải tái chế lại là những loại chất thải có khả năng sử dụng lại hoặc tạo thành một sản phẩm khác có ích hơn.
 

Tiếp theo là rác thải văn phòng, có nghĩa là toàn bộ các loại rác thải từ hệ thống văn phòng, công sở trong quá trình làm việc, sinh hoạt của các cán bộ nhân viên tại đây. Có thể nhắc đến một vài loại chất thải văn phòng ví dụ như giấy, mực in, văn phòng phẩm, đồ đóng gói, cặp đựng tài liệu, bìa cứng, máy tính và phụ kiện máy tính bị hỏng, đồ điện,...
 

Rác thải văn phòng

 

Chất thải công nghiệp sẽ được phân loại thành hai nhóm chính là chất thải công nghiệp thông thường và chất thải công nghiệp nguy hại. Đó đều là các loại rác thải phát sinh từ hoạt động sản xuất của những nhà máy, xí nghiệp, công xưởng.
 

Rác thải công nghiệp

Hiện nay, tình hình ô nhiễm rác thải công nghiệp ở nước ta đang là vấn đề đáng báo động, cần được chú trọng xử lý triệt để nhằm hạn chế tối đa hậu quả nặng nề đến môi trường sống và sức khỏe của con người.
 

Khi phân loại nguồn gốc phát sinh rác thải thì không thể không kể đến ngành xây dựng. Loại rác thải này được tạo ra trong quá trình phá dỡ hay xây dựng mới những công trình kiến trúc như nhà ở, đê điều, bẹnh viện, trường học, hệ thống giao thông,...Nếu như không được thu gom và xử lý một cách hợp lý thì chắc chắn sẽ để lại tác động xấu đến môi trường sống, nhất là môi trường không khí.
 

Rác thải xây dựng

 

Lại thêm một nhóm rác thải được phân chia theo nguồn gốc phát sinh, đó chính là chất thải từ những cơ sở y tế, cũng được phân thành hai nhóm là chất thải y tế thông thường và chất thải y tế nguy hại.
 

Rác thải y tế
 

Chất thải nông nghiệp có hai nguồn phát sinh chính là từ hoạt động trồng trọt và chăn nuôi. Nếu như muốn tìm hiểu thông tin chuyên sâu hơn về những loại rác thải nông nghiệp cũng như biện pháp xử lý an toàn, hiệu quả thì có thể tìm hiểu chi tiết tại bài viết riêng về nó.
 

Rác thải nông nghiệp

Bên cạnh những loại rác thải vừa nêu trên còn có một vài loại chất thải đặc thù khác như sau:

- Rác thải từ hoạt động giao thông: Rác thải từ xe máy, ô tô, nói chung là những phương tiện đi lại vận chuyển.

- Rác thải hóa học: Dễ gây ra nổ và gây kích thích hành vì thành phần có chứa hoạt tính hóa học.

- Rác thải phóng xạ: Sẽ có rất nhiều người chưa hiểu hết về chất thải phóng xạ là gì, hiểu một cách đơn giản là các chất thải vật liệu phóng xạ, thường sẽ là sản phẩm phụ của ngành sản xuất năng lượng hạt nhân.

- Chất liệu lây nhiễm: Đó là chất thải có khả năng lây nhiễm, cần phải có các cách thu gom, xử lý đặc biệt.

- Chất thải lỏng: Nếu như bạn đang thắc mắc chất thải lỏng là gì thì có thể hiểu một cách đơn giản đó là các chất thải tồn tại ở dạng lỏng.

- Chất thải rắn: Nó tồn tại ở thể rắn, có thể nhìn thấy và sờ được.

- Chất thải khí: Tồn tại ở thể khí, có mùi hoặc không mùi.

Xem thêm: Khái niệm chất thải rắn và cách xử lý chất thải rắn an toàn, hiệu quả

Nhắc đến các phương pháp xử lý chất thải thì có khá nhiều, tuy nhiên dưới đây chúng tôi chỉ xin chia sẻ một vài biện pháp đơn giản, hiệu quả và được áp dụng nhiều nhất hiện nay.
 

Một số cách xử lý rác thải hiệu quả nhất hiện nay

Tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân

Một trong các nguyên nhân dẫn đến việc môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng chính là bởi ý thức xã hội kém, nhiều người luôn tùy tiện xả rác ở mọi nơi thay vì bỏ chúng đúng nơi quy định. Chính vì thế, việc tuyên truyền, cổ động nhằm nâng cao nhận thức của người dân vì một môi trường xanh – sạch – đẹp cũng là một giải pháp chúng ta có thể áp dụng.

Thực hiện phân loại chất thải tại nguồn

Việc xử lý rác thải ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trước đây không chỉ bởi số lượng rác thải ra môi trường ngày càng nhiều mà còn bởi phần lớn rác thải tại Việt Nam đều không được phân loại tại nguồn. Vì vậy, chúng ta cần thực hiện biện pháp phân loại rác thải hữu cơ, vô cơ và nguy hại,...ngay từ hôm nay để có thể vứt rác đúng nơi quy định, dễ dàng quản lý chúng hơn.
 

Thực hiện phân loại chất thải tại nguồn

Xử lý chất thải bằng công nghệ biogas

Đây là giải pháp được áp dụng để xử lý phân, thức ăn thừa, nước thải,...trong chăn nuôi. Nhờ vậy, không những môi trường xung quanh chúng ta sẽ sạch sẽ hơn, mà còn giúp cho những hộ gia đình tiết kiệm được chi phí sinh hoạt nhờ việc tận dụng được khí đốt từ hầm biogas.
 

Xử lý chất thải bằng công nghệ biogas

Xử lý rác bằng công nghệ plasma

Phương pháp này được đánh giá cao nhờ sự tân tiến cùng tính tiện lợi. Có thể xem việc sử dụng đèn plasma đốt rác thải ở nhiệt độ 3 nghìn đến 7 nghìn độ C trong điều kiện không có oxi là một trong các biện pháp tối ưu nhất hiện nay. Vì công nghệ Plasma không phát sinh ra khói, có thể chuyển hóa nhiệt lượng thành điện năng, trong khí đó sản phẩm xả ra sau khi đốt có thể sử dụng làm vật liệu xây dựng.

Xử lý rác thải bằng phương pháp đốt

Thay vì dùng hệ thống đèn Plasma, giải pháp này sử dụng lửa đốt thông thường, áp dụng được cho cả rác thải ở thể rắn, lỏng, khí với điều kiện chúng có khả năng bắt cháy tốt. Biện pháp này phải dùng lò đốt chuyên dụng để hạn chế khói, tro than sau khi đốt sẽ tiếp tục được mang đi chôn lấp.

Tái chế rác cũng là cách xử lý cần được ưu tiên

Thay vì đem vứt bỏ, chúng ta có thể tái chế các loại rác còn có khả năng sử dụng để tạo ra các đồ vật hữu ích cho con người, hạn chế khối lượng rác thải xả ra môi trường. Đồ nhựa, kim loại, giấy,...là một vài loại rác thải thường được lựa chọn để tái chế.
 

Tái chế rác cũng là cách xử lý cần được ưu tiên

 

Xử lý rác thải tạo thành phân compost

Phân compost là một loại chất mùn thu được từ quá trình phân hủy những loại rác thải hữu cơ, không chứa mầm bệnh, không lôi kéo côn trùng nên cực kỳ tốt đối với cây trồng, tăng dinh dưỡng cho đất đai. Vậy nên, đây cũng là một trong các biện pháp xử lý chất thải đáng để chúng ta tham khảo.

Xử lý rác bằng công nghệ ủ sinh học

Mang đến hiệu quả cao đối với nhóm rác thải là chất hữu cơ không gây độc hại. Công nghệ xử lý rác thải này được áp dụng trong môi trường yếm khí hoặc kỵ khí nhằm khử nước và chuyển hóa rác thải thành thể xốp và ẩm, thực hiện được cho cả quy mô hộ gia đình và quy mô công nghiệp.

Xử lý chất thải bằng cách chôn lấp

Biện pháp này cũng cho hiệu quả nhất định, đồng thời có thể xử lý được khối lượng lớn rác thải, tiết kiệm, dễ thực hiện tuy nhiên lại tiêu tốn diện tích đất. Nếu như hố chôn không được gia cố cẩn thận, kỹ lưỡng, không có hệ thống thu khí chuyên dụng thì rất dễ gây ra ô nhiễm môi trường đất và môi trường nước tại nơi chôn rác.
 

Xử lý chất thải bằng cách chôn lấp

Xử lý rác hiệu quả bằng phương pháp ổn định hóa rắn

Thông qua quá trình ổn định hóa rắn dưới sự trợ giúp của những phụ gia như xi măng, pozzolan, silicat dễ tan, nhiệt dẻo, đất sét hữu cơ biến tính, các polymer hữu cơ,...sẽ làm giảm thiểu khả năng phát tán, giảm độc tính của rác thải đối với môi trường xung quanh.

Xử lý chất thải bằng phương pháp hóa học và hóa lý

Chúng ta sẽ dùng những kỹ thuật tân tiến như hấp thu khí, dòng tới hạn, chưng cất, oxi hóa, hấp thụ, trích ly bay hơi...để tái sinh, cô đặc và xử lý những loại rác thải sau khi đã được phân loại theo từng nhóm cụ thể.
 

Có một số loại rác ngoại cỡ như ủ, giường chúng ta nên liên hệ với những cơ quan và hệ thống xử lý. Bên cạnh đó còn có một điều đặc biệt cần phải chú ý mà chúng ta hay nhầm lẫn đó chính là những loại pin tuyệt đối không được vứt vào trong thùng rác.
 

Những loại pin tuyệt đối không được vứt vào trong thùng rác

Trong pin thường sẽ có những kim loại nặng như chì (Pb), kem (Zn), thủy ngân (Hg), asen (As) hay còn có tên gọi khác là thạch tín, cadmium (Cd),...đây là các loại chất cực độc, nguy hiểm cho não, tim mạch, thận và khả năng sinh sản của con người.

Chính vì vậy mà bạn mang chúng bỏ vào thùng rác, pin sẽ bị chôn lấp xuống đất, những chất độc này sẽ nhanh chóng thấm vào đất, nguồn nước, và chính chúng ta sẽ là các nạn nhân phải gánh chịu những hậu quả trầm trọng này vì lượng thủy ngân có trong một viên pin cũng có thể gây ô nhiễm 500 lít nước hoặc một mét khối đất trong 50 năm. Vì vậy, khí thải pin chúng ta cần đem chúng đến cơ quan, hệ thống chuyên nghiệp để xử lý loại rác thải độc hại này.

Qua bài viết ngày hôm nay, có lẽ đã giúp cho bạn phần nào hiểu rõ hơn về khái niệm rác thải, chất thải là gì và những cách xử lý rác thải hiệu quả nhất. Hy vọng sẽ bạn có thể áp dụng được những kiến thức trong bài viết này để làm cho môi trường của chúng ta sạch đẹp hơn.